System wyborczy Nowa Zelandia
System wyborów parlamentarnych w Nowa Zelandia opiera się na zasadzie proporcjonalności mieszanej (MMP) od wyborów w 1996 roku. MMP został wprowadzony po referendum w 1993 roku. Zastąpił on system FPP (First-Past-the-Post), który Nowa Zelandia wykorzystywała wcześniej przez większą część swojej historii.
W ramach systemu MMP Nowozelandczycy mają dwa tajne głosy w głosowaniu, aby wybrać posłów do parlamentu (MP). Pierwszy głos jest na kandydata z elektoratu, geograficznego okręgu wyborczego. Druga to głosowanie partii politycznej, którą wyborca chce utworzyć rząd.
Izba Reprezentantów
Parlament Nowa Zelandia ma jedną izbę, Izbę Reprezentantów, zwykle liczącą 120 posłów, choć liczba ta może wzrosnąć ze względu na niewielką liczbę mandatów nadwoziowych, w zależności od wyniku procesu wyborczego. Łączna liczba deputowanych, jaką partia ma w kadencji parlamentu, jest w zasadzie określona przez jej udział w głosowaniu partii politycznych.
- parlament, wybrany w 2023 r., liczy 123 mandaty: 72 obsadzone zostały przez posłów elektoratu, a pozostałe mandaty obsadzone przez posłów listy wybranych z list partii rankingowych.
Głosowanie i wiek głosowania
W 1893 roku Nowa Zelandia stała się pierwszym samorządnym krajem, który przyznał kobietom prawo do głosowania. Oznaczało to, że teoretycznie Nowa Zelandia miała powszechne prawo wyborcze od 1893 roku, co oznacza, że wszyscy dorośli w wieku 21 lat i starsi mogli głosować (w 1969 roku wiek wyborczy został obniżony z 21 do 20 lat).
Jednakże zasady głosowania, które miały zastosowanie do europejskich osadników, nie dotyczyły Maorów, a ich sytuacja jest wciąż wyjątkowa, ponieważ siedem mandatów w Parlamencie jest wybieranych przez samych wyborców Maorów.
We współczesnej Nowa Zelandia do głosowania uprawnieni są generalnie wszyscy mieszkańcy i obywatele w wieku 18 lat i starsi. Do głównych wyjątków należą obywatele, którzy mieszkają za granicą nieprzerwanie zbyt długo, oraz osoby skazane, które są przetrzymywane w szpitalu psychiatrycznym lub odbywają karę pozbawienia wolności na okres dłuższy niż trzy lata.
Terminy parlamentarne
Choć wybory parlamentarne odbywają się co najmniej raz na trzy lata, nie zawsze tak było. W wczesnej historii kolonialnej Nowa Zelandia kadencja parlamentarna mogła trwać do pięciu lat – zgodnie z ustawą o konstytucji Nowa Zelandia z 1852 roku.
W 1879 r. termin ten został skrócony do trzech lat z powodu obaw o rosnącą władzę rządu centralnego. Od tego czasu termin ten był zmieniany trzy razy. W czasie pierwszej wojny światowej został przedłużony do pięciu lat. W początek lat 30. XX wieku, podczas Wielkiego Kryzysu, został on przesunięty na cztery lata. Okazało się to niepopularne wśród elektoratu i po wyborach z 1935 roku kadencja ponownie została skrócona do trzech lat.
Został on przedłużony do czterech lat po raz kolejny w czasie II wojny światowej, ale powrócił do trzech lat później.
- Pierwsze głosowanie dotyczy kandydata z elektoratu.
- Drugie głosowanie dotyczy partii politycznej.
- W 54. parlamencie zasiadały 123 osoby.
- Wiek wyborczy został obniżony do 20 lat w 1969 roku.
Ten artykuł powstał przy wsparciu AI na podstawie wielu doniesień medialnych i jest weryfikowany przez naszą redakcję zgodnie z zasadami redakcyjnymi. Standardy redakcyjne · Zgłoszenia i kontakt
Komentarze 0