Yeni Zelanda Seçim Sistemi ve Yönetişime Genel Bakış
Yeni Zelanda, seçim çerçevesinin önemli bir evrim geçirdiği bir parlamenter sistem altında faaliyet göstermektedir. 1996 seçimlerinden bu yana, ülke karışık üye orantılı (MMP) bir seçim sistemi kullandı. Bu sistem, tarihinin büyük bir bölümünde kullanımda olan ilk geçmişten kalma (FPP) sistemin yerini aldı. MMP'nin yürürlüğe girmesi, 1993'te yapılan bir referandumun ardından gerçekleşti.
MMP yapısı altında seçmenler iki gizli oy kullandı. İlk oy, coğrafi seçmen içindeki belirli bir aday için belirlenir. İkinci oylama, hükümetin genel kompozisyonunu belirleyen bir siyasi parti için yapıldı. Bir partinin Meclis'te sahip olduğu toplam koltuk sayısı, siyasi parti oylamasının oranıyla temelden belirleniyor.
Parlamento Yapısı ve Seçimler
Yeni Zelanda Parlamentosu, tek bir yasama organı olan Temsilciler Meclisi'nden oluşmaktadır. Tipik büyüklük yaklaşık 120 üye olsa da, seçim sonuçlarına bağlı olarak toplam milletvekili sayısı, overhang koltuklarının varlığı nedeniyle biraz artabilir. Örneğin, 2023 yılında seçilen 54. Meclis, 72'si seçmen milletvekilleri, geri kalanı ise sıralı parti listelerinden seçilen liste milletvekilleri tarafından doldurulan 123 koltuktan oluşuyordu.
Seçimlerin genellikle yaklaşık her üç yılda bir gerçekleşmesi planlanıyor; bu süre 1986 Anayasası Yasası tarafından yönetiliyor ve siyasi kongreler kuruluyor. Bununla birlikte, parlamento dönemi tarih boyunca çeşitlidir. Yeni Zelanda Anayasası'nın 1852 sayılı kanunuyla belirlenen ilk dönem beş yıla kadar uzayabilirken, bu süre 1879 yılında üç yıla indirildi. Bu terim daha sonra Birinci Dünya Savaşı sırasında beş yıla ve Büyük Buhran sırasında dört yıla kadar uzatılan savaş ve ekonomik krizler sırasında değiştirildi.
Oylama Uygunluğu ve Oy Hakkı
Yeni Zelanda'nın ilerici bir oy hakkı geçmişi var. 1893 yılında ülke, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk özerk ülke oldu. Bu durum, o dönemde 21 yaş ve üzeri tüm yetişkinler için evrensel oy hakkı sağladı. Oylama yaşı daha sonra 1969 yılında 21'den 20'ye düşürüldü. Çağdaş Yeni Zelanda'da, genellikle, tüm daimi sakinleri ve 18 yaş ve üstü vatandaşlar oy kullanabilir. Yurtdışında uzun süre yaşayan veya psikiyatri hastanelerinde tutuklu bulunan veya üç yılı aşan hapis cezasına çarptırılan vatandaşlar için istisnalar vardır.
Genel oy kullanma yaşı 18 iken, Avrupalı yerleşimciler için uygulanan oy kullanma kurallarının Māori için geçerli olmadığını belirtmek önemlidir. Parlamentodaki yedi sandalye sadece Māori seçmenleri tarafından seçildiği için bu tarihsel ayrım devam etmektedir. Bu genel seçimlerin yapılmasından bağımsız Seçim Komisyonu sorumludur.
Seçim sürecinin temel yönlerini özetlemek gerekirse:
- Seçmenler iki gizli oy kullandı: biri bir seçmen adayı için, biri de bir siyasi parti için.
- MMP sistemi, Temsilciler Meclisi'nin genel bileşimini belirler.
- Genel seçimler genellikle her üç yılda bir yapılır.
- Oy verme yaşı genellikle daimi ikamet edenler ve vatandaşlar için 18'dir.
Bu kurumsal çerçeveler, Yeni Zelanda'daki siyasi temsilin hem seçmenler aracılığıyla coğrafi temsili hem de parti listeleri aracılığıyla orantılı temsili yansıtmasını sağlıyor.
Bu haber, birden fazla haber kaynağına dayanarak yapay zekâ desteğiyle yazılmıştır ve editöryal ilkelerimiz doğrultusunda editörlerimiz tarafından incelenir. Yayın İlkeleri · Haber İhbarı ve İletişim
Yorumlar 0